You are here: home > Vetso

Sambatra ianareo (tantarain'i raivo kamboty) - SARONDRAHONA RAMBOLAMANANA

        

Mihiboka sary kizo ihany ny tanànanay raha oharina amin’ny maha – renivohitra azy. Tanàna dobo–drano, tanàna mihoso –potaka, tanàna mihidy e !- Raha  miresaka hoe ANDRAVOAHANGY aho, dia be mpahalala fa “Tanàna tsy diavin’ny olona ambony ny any aminay - Ny any amin- dry RAIVO mantsy e!
Ho anao mpizaha, ho anao liam –baovao sy tsy maintsy miserantserana ao, dia efa zatra: na nahatsikaritra, na sendra nahita anti –bavy mpandrefy lalana, mpitehin –drindrina; na mpivazavaza sy mpila kisa aman’olona eny an –tsena eny. I  RAIVO iny, fa izay mantsy no anarana nomen –dReniny azy sy nifampiantsoany tamin’ny fiaraha –monina, raha nitantara tamiko ny fiainany  hatramin’ny fahazaza izy.
“Zaza sary” i RAIVO, satria tsy mba nahalala izay Rainy mandrakizao, na dia efa maty aza,hono, izy izany, Sady niniana nafenina taminy  rahateo  moa izany , ka masa –bary maito kitoza !
Enina ambinidimampolo taona i Raivo izao, satria tamin’ny 1945, hono izy no teraka, ary tena Tambanivohitra hiringiriny, hono, izy, fa ny fitadiavana sy ny fihariam –pivelomana no nahatongavany eto IARIVO, dia izao izy valovotaka eto izao.
Efa nahalaza  zavatra maro izy vao tena tapa –kevitra fa hamboraka amiko amin’ny         an –tsipirihany ny fiainany manontolo. Na dia efa mandrimandry  aza moa ny masony ka somary miraikidraikitra ihany ny  lelany, dia toa mbola  misy endrika  anantenàna  fa afaka hilaza ny fahamarinana ity anti –bavy ity. Nanolotra vola ahy izy, dia noraisiko tsy sazotsazoka, ary mbola nitabataba ela teo vao  niteny hoe :

- Raiso io tavoahangy io, dia hafenoy tsara ao anaty harona, mba tsy hisy hahita !

Saikatsaikatra ihany aho, satria toa maniraka ahy, toa tsy maniraka ilay tompon –trano, tsy aritro fa vaky nanontany ihany aho nony farany.

- Inona no hovidiana ?
- Ambilobe ihany ! Hoy izy nitsena moramora.

Efa nampakatra ny verany in –droa i RAIVO, vao tena niresaka.

- “SAMBATRA IANAREO!”,hoy izy, “SAMBATRA IANAREO ZAZA ANKEHITRINY” raha miohatra tamin’ny fiainanay fahiny! Sady mampandihy ny masony izy amin’izany, no mikapakapa amin’ny tanany.

Niniako tsy notapahina mihitsy ny rediredin’i RAIVO! Oay ! hay moa tsy rediredy fa  ny fanazavan –dRaivo e! – Ary teo... ka teo..., no nilaza tsy nanontaniana teo izy. Raha vao nangina tanteraka aho dia nanomboka ny  fitantaran’ity anti –bavy, ary toy izao ny fitaterany azy.

- Io Tanàna misy an-dRenibenareo ankehitriny io no Tanànanay tamin’izany, ary io Fiangonana iangonan’ny ankizy  io no Fiangonan –dRazako hatramin’izay. Ny fianarana moa dia eny amin’ilay  tanàn-dehibe miorina ery avara –tanàna.Mbola misy amin’ireo Zokiko      nanampy  an’i Mama tamin’ny asa tany an –tsaha, ka afaka niaraka tamin’ny ankizy nianatra teny aho. Ny maraina izahay  dia tsy mba manendry na dia voam –bary tokana aza fa rano no hafanaina dia misotro an’iny vao mandeha mianatra, ny atoandro indray dia singam – bomanga vitsivitsy  no vantanina avy any an –tsekoly, ary ny hariva moa dia ranon –tsosoa ilaofana             ranom –bomanga no ialohavan’ny  fidabohana eo amin’ilay kidoro jiafotsy ladina            an –tany, ao avara – patana.”

Dia niato kely i Raivo, nampidina sy nampakatra ny verany, izaho mbola tsy nahetsika teo amin’ny toerako. Nisento tokana izy vao nanohy ny tantarany , sady nanenjana hoe :

- Izahay taloha tsy mba nanana akanjo afa –tsy iray monja , dia iny no tenaina sady entina mianjaika e! Rehefa maloto dia sasàna, rehefa rovitra dia mba hianarana manjaitra fa ny olona  moa revo amin’ny asany ka tsy mivaky loha sady tsy manam –potoana holaniana amin’izany. Tongotra komavoky ny fotaka sy ny jofo no ampandriana savony, dia mba mangirana sy afa –milahatra amin’ny an’ny  ankizy. Tena “SAMBATRA ho’aho ianareo ankizy ankehitriny”: manana akanjo mameno vata, mitena kiraro firy aman’olona, miaina amina tokantrano milamina sy voakarakara. Ary  mandinika anao foana aho isan’andro, fa hatramin’izay  nahitako anao  dia tsy mivoaka an –trano ianao raha tsy  fitafiana tsara  pasoka, na pataloha velon –drirana. Mijery ireo palitaonao mameno trano aza aho dia variana  fotsiny, fa  toy ny olona manamboninahitra be na mitàna toerana ambony eo amin’ny fitondràna. Nefa dia zaza mbola mpianatra. Dia mitovy anao izao daholo ny fahitàko ny ankizy ankehitriny, toy ny olona vonona ny hianjaika lava izao; Ary tsy haiko moa na efa mora  ny fiainana amin’izao fotoana  izao, fa raha  ny Ray aman –dReninay taloha dia tsy mba maharaka an’ireny. Izahay anie retsy  mba naniry ny ho tafita  tamin’izany fianarana izany e! Saingy  rehefa tsy ampy tosika ny Ray aman –dReny  dia nipetraka. Nitozo tamin’ny fianarana aho, fa ny anarako aza tsy dia  haiko manoratra tsara akory. Ny anay koa moa ny fianarana dia ny tapak’andro maraina ihany, fa ny hariva dia fidinana eny an –tsaha ,  hambolena  vomanga na hambolena saonjo, na avy orana, na maina andro.

Ohatry ny kofona kely izay i Raivo dia nandrora tamin’ny rindrina, ary tsy nanohy ny tantarany intsony fa nampidina ny fisotro tamin’ny verany dia toa mandefa eritreritra any alavitra any. Hatreo aloha dia tsy misy mahaliana ny tantaran’ity vavy antitra, fa toy ny efa fandre matetika ihany, toy ny fiandoham –piainan’ny  ankamaroan’olona ihany , ka  efa saika natory aho satria  noheveriko ho mitantara angano ity antitra endrika, fa atriatry fanahy. Ny manitikitika ny lohako sy tiako hahazoana fanazavana anefa dia ity izy sady  vehivavy no mahazo taona, nefa mamo tampina. Vao saika hanosoko ny fanontaniako indrindra aho, no nametraka ny verany i Raivo ary nanohy ny resany teo.

- Hitanao ? Hoy izy. – Mba efa nanambady ihany aho taloha,  nefa mbola tsy niteraka akory izahay  dia maty ny vady mariaziko, ka tsy mba nanan –janaka hatramin’izay aho. Mbola misy lehilahy efatra  miaraka amiko, nefa tsy vadiko akory ireo fa “SIPAKO” daholo: fanalàna vazom –boana  fotsiny.  Ary noho izany retsy, dia mahatsiaro tena ho diso anjara aho, na ratsy vintana angamba e ! Toa tsy misy anjara toerana hanajàna ahy intsony eto amin’ny fiaraha –monina, ka aleoko mitady izay fiononan –tsaina mba hampilamina ny fanahiko. Ka ny toaka !                 Ny toaka ! Io toaka io, no namako akaiky indrindra amin’ny fiainako satria  sady lovam –bady io no solon –janaka  hiangoty. Tsy mijanona misotro aho  raha toa ka ho izao foana ny fiainako. Tsy ditra io ! Tsy revy velively araka ny fiheveran’ny sasany azy fa “ ODY FATY”; Sady fanafody io no mpitsabo. Fa raha izay fitiavana, raha izay tambitamby dia aoka izay fa efa be ny vitako. – Fa izay lehilahy miditra eto ! (sady toa sorena izy no nanenjana ny feony)- Izay lehilahy miditra eto  dia ny handany ny fananako fotsiny no tetehiny eto : manantena ny handova ahy. Fa ny ahy indray ny fananako dia tsy maintsy lany mialohan’ny hahafatesako ireo , mba tsy holovain’iza n’iza: na dia ny fianakaviana aza!

Tapaka teo ny fanazavan’ity vavy antitra, ary tsy nikasika vera sy tavoahangy intsony izy fa namonjy nidaboka teo amin’ny gorodona , dia nimenomenona irery teo : toa miantso tody ! Toa manome tsiny, toa manozona sy miteniteny foana izany. Farany aza dia lasa tany amin’ny tontolon’ny vavaka tsy marim –pototra ny rediredin’i RAIVO KAMBOTY.
Toa mitombina daholo aloha ny fanazavàny hatreto, araka ny takoritsiky ny manodidina, nefa toa tsy hitako mihitsy izay hitsiriritany ny hasambaranay ankizy  ankehitriny. Sambatra izy ho’aho  satria, vola ve no mahory azy? Sa sakafo no tsy ampy ao ?- hanim –pito loha isan’andro anie no ao amin’i Raivo e ! Io karazam –pialàna hetaheta rehetra io, atolony eo daholo, raha sendra mivahiny ao ianao. Ny zavatra be mpahatsikaritra fa banga fotsiny angaha dia ny hoe : “tsy dia misy fianakaviana mpamangy i Raivo!”, nefa dia mbola hiziriziriako ho hasambarany izany
Raha mbola  lasa tamin’izany ahiahy izany ny saiko dia ity nisy tanora varimbariny iray nanezaka niakatra ny tohatra, namikitra mafy ary fantatro fa mitovy aretina amin’ity olona ambenako io. Tsy  nisy fotoana nahafahako niarahaba azy, sady tsy dia liana ny hifandray resaka  tamiko koa moa ilay ranamana, fa ny feo ratsin’i Raivo toa vara –datsaka no nanazava ity fihaonana voalohany. Vao tafakatra io dia feno korontana tao an –trano; Teo no nahitako ny tena habibian –dRaivo: Vonoana izao ! Daroka izao ! Ompa tsisy farany, teny ratsy ranolava, latsa, ozona; Izany rehetra izany  no ventesiny miaraka amin’ny vazavaza tsy ifandrenesana. Tao anatin’izay fifamaliana  izay no nahalalako fa iny no vadiny. Oay ! Sipany mantsy fa tsy vadiny e ! Satria iray amin’izy efa –dahy.
Fanina aho, jenjina noho ny zavatra tsy nampoiziko hiseho, ka tsy nisy reko afa –tsy ny fara –tenin’ilay vavy antitra.

- Mandehàna r’ity fa izaho tsy mitambitamby lehilahy a !

Dia lasa dila teo imasoko iny vahiny niserana iny. I Raivo anefa tsy mbola nangina fa  nipenipenina eran’ny trano: nitanisanisa ireo  vakana tao anaty tavoahangy nampirininy izy, dia namafifafy rano eran’ny trano, dia alainy indray ny  kifafa ka afatony eo am –baravarany. Nony vitany ny fombafombany, dia nankeo an –dohafandrinany izy ary naka BAIBOLY iray, fa roa moa no mpipetraka eo, dia iny no nilokalokany sy nololohaviny eran’ny trano, fa tsy  hanambady intsony, hono, izy mandra –pahafatiny, ary tsy hanao sipa intsony koa angamba araka ny famaritany.
Resy lahatra teo tokoa aho  , fa “SAMBATRA IANAREO” voalazan –dRaivo kamboty, dia ireo  sokajin’olona  ambony fari –piainana sy manana ny ampy, nahafitaka azy. SAMBATRA tokoa izay tsy miaina ny fiainan –dRaivo, ary tsy tratry ny aretina mpahazo azy, fa hay tena mafy tokoa ny manjo ity vehivavy  mivajijitry ny adin –tsaina sy ny               adim –piainany ity. Toa sambatra koa aho fa  tsy sahala amin –dRaivo mamo lava sy mpiteny ratsy,  na mpila kisa aman’olona. Sambatra aho fa tsy mijaly noho izy, toa tsy mivavaka, tsy mahalala an’Andriamanitra, fa mbola mitompo amin –tsampy
Ny fisarahanay no tena  nahatsapàko  ny HASAMBARAKO satria, izaho moa afaka nandeha namonjy ny fandriako, fa i RAIVO KAMBOTY, dia teo no naharaina andro: teo ambony gorodona teo.
Dila andro vitsivitsy iny teo iny, dia nifamotoana tsy nahy indray ny tafanay sy i RAIVO KAMBOTY. Vavy antitra nofosana sy bikàna ihany  no manatrika eo imasoko, toy ny tamin’ny farany :  sambatsambatra ara –panesoana, miraikidraiki –piteny, mievaeva fijoro. I Raivo io, izy sy ny tambaviny indrindra no niombon –kalo eo amin’ilay takariva mahatsara vahiny.
Mandrimandry eo am –pandriany eo izy, dia miarina tsindraindray, mampidina sy mampakatra ny verany, na dia efa somary nahazo kely ihany aza.
Tsy fantatra moa na fanararaotana , na sendra fifandrifian –javatra, fa dia nirongatra mihitsy tato ho ato ny hala –baoty tao an – tranon’ity vavy antitra sy nahazo taona ity: “tsy hita, hono, ny vola nasisika tao anaty kidoro, very koa ilay radio kely  tetsy an –doha rindrina, nisy nitondra ny pataloha mpipetraka tetsy  an –tongo –pandriana. Ary hatramin’ny akoho nitarika , navoaka hitsindroka aza no  tsy tafaverina an –trano  intsony; manginy fotsiny ny vadin – dRaivo mpanao hakisitrika. Hay moa sipany e!”. Dia tondraka teo aminy ny alahelo rehetra  ka indro fa tra - drano Anosy i Raivo  Kamboty.  Ary  dia izany no toloha be nampirehoka ny omby: ompa ve ? Teny ratsy ? – Tsy mba adinon –dRaivo ireny amin ‘ny fotoana mahafeno ny kapoakany tahaka izao.

- Ialao nenina ihany aloha fa sao adinodino na sendra diso toerana Raivo a ! Hoy aho nampitony ny fisafoakany.
- Tsia Pasitera a! Fa i PASITERAKELY mantsy  no nanavanana azy amin’ny fiantsoana ahy na dia mbola tsy voahosotra ho  Mpitandrina aza aho hatramin’izao.
- Tsy izany mihitsy ! hoy izy nanohy ny teniny, fa ny tanàna  mihitsy no efa  misy ratsy. Aiza ve ka hatramin’ny fanaka ato an –trano avy  no atao lasibatra e!? – Tena Mpamosavy malemy anie izany e !
- Ary misy olona ahiahianao ve anefa amin’ireo olona mpifamezivezy aminao ireo ?
- Ka ho angatra indray àry ve sa lolo no nadroba tato ? no tsy ho ireo ?
- Nandroba ? Hoy aho  hendratra dia hendratra. – Nandroba ka tsy niantso vonjy ianao?
- Hiantso vonjy amin’iza moa ? Amin’ny rindrina ?
- Fa tsy miara –monina amin’olona angaha ianao  no hiantso rindrina ? Hoy aho nanatsafa ny hatezeran –dRaivo.
- Raha izay ny eto Andravoahangy indray retsy dia samy mandeha samy mitady a! Raha mifanedaka an –katerena aza, mila hifampidaroka.

Tankina aho ! I Raivo moa tsy nanohy ny resany intsony  fa nampidina sy nampakatra ny verany dia nitsirika kely teo am –bava tohatra, ary  namonjy nidaboka teo ambony gorodona : tsisy tsihy ! Tsisy lafika !
Izaho kosa nitsakotsako ity fomba fiheverany  ny antsoiny hoe : “ANDRAVOAHANGY“. Toa mila handresy lahatra ny fandinik’ity vavy antitra. Efa impiry tokoa aho moa no nifanerasera amin’ny mponin’io faritra io, fa dia samy masina an –taniny fotsiny. Izay endrika mifanehitra aminao , toa olona vonon –kiavona daholo, izay varavarana mifampitodika, toa mifampitaratra sy mifandanja hery. Sendra vehivavy  lehibe iray aho indray maka, dia mba noharahabaiko; Kanjo namaly ihany izy, fa toa any an’orony no miteny, sady tsikaritra  amin’ny endriny eto ivelany fa tsy faly izy.
Teo vao lasa ny saiko, ary azon’ahiahy maro ny fieritreretako. Sao dia sanatria kosa àry ho’aho, ny fifaneraserako  amin’i Raivo no misarika ireto manodidina ho hafahafa sy toa leo ahy. Matetika mantsy i Raivo no mila kisa sy mitomany vaniny amin’izy ireo, dia mampakapakatra sy  mamoaka izao teny tsy mendrika rehetra izao. I Raivo koa, noho izy manana ny ilainy dia zatra tenin –karena ka toa manontany ny ory isan’andro. Fa raha izany, olona iza kosa moa no hadio fijery amin’izay KARILAHY OMPIN –DRAIVO ?
Amin’ny antony hafa koa anefa, dia toa maha –te –hitsikera ny fiveloman –dRaivo ny ankamantatr’ireto olona mahalala azy fa misy zava –maizina  tsy faneho masoandro mantsy  maharevo azy ao, ka manahy aho fa tsy noho izy RAIVO KAMBOTY no mampihatakataka ny olona amiko fa noho izy “RAIVO MPANOTA”.
Voavaly ny momba ny olan’io fiaraha –mionina io, fa nihiaka tampoka i Raivo, ka nahataitra ahy, ary nisarika ny masoka hitsiriaka tany amin’ny ny feom –bilia nakorontany sy ny vely sotrobe eran’ny trano.

- Fa izy indray ! Hoy i RAIVO nanenjana ny feony. – Hitady izy ka hitady ! Hihary koa ka hihary , ary hanody azy mandrakizay ny alaheloko, fa raha mbola mitahy ny razana, ka  mbola mijery ny tany masina, dia tsy maintsy hisy valiny izao.

Dia ohatry ny niato kely ny fahatezerany ary nadrorarora teo amin’ny gorodona izy, sady nanopy ny masony teo amin’ireo Baiboly roa mpipetraka  eo an –doha fandriana ka nanadratra tamin’alahelo ny kafarafara sy ny fiantsoana tody, izay faritany hoe: “Vavaka”.

- Eny, Andriamanitra  ô! Ianao Jesosy Kristy,  Hitanao izao toerana misy ahy izao, hitanao fa very daholo ny fananako, ka izay naka azy, toara tsy tafarina mandrakizay! Ary izay mitady hibahana na manao ratsy eto,  dia aza vanona izy ! Fa izaho kosa ! mamelà y heloka fa tsy mendrika ilay toerana, hatramin’izao ka ho mandrakizay: Amen !

Rehefa vitan –dRaivo ny endri –bavaka tahaka itony dia minia tsy mamoaka feo mihitsy izy, fa mamonjy fandriana, dia mody miesona.
Teo no nahalasa saina ahy.Tena maizina tanteraka amin’ity hazo amoron –tevana  mantsy ny antsoina hoe : foto –pinoana Kristianina, raha zohiana ny resany. Mbola manjavozavo aminy ny manavaka izay handefasany ny vavaka ataony, ary tsy hainy hoe : amin’ny anaran’iza no hanolorany azy. Tsy azo lazaina hoe tsy nobeazina  tamina fivavahana  i Raivo, satria mahay mivavaka amin’ny vakana aman –drano, amin’ny vola aman –kifafa, ary mahay  mivavaka amin’ny razana sy ny tany masina. Efa vavaka ireny , saingy fanompoana Andriamanin –kafa; raha lazaina ho tsy Kristianina koa anefa izy, toa mahay mifona sy miaiky heloka ihany. Tsy hita mihitsy izay ilazàna  azy e !
Te –handalina ny finoana ananan –dRaivo  aho, ka voatery nanantsafa azy.

- Fa aiza moa ny Fiangonanareo eto Iarivo, raha tsy mahadiso ? Hoy aho nanonona tsy sazoka , kanjo mba novaliany ihany.
- Teny Ankorondrano aho no nivavaka taloha,  ary izaho mihitsy anie no nitarika          an –dry Ianona sy Ianona nivavaka tany e !- Fa kamo aho tato aoriana, dia ny fiainako fotsiny no ataoko metimety!
- Ka tsy hafahafa be ve izany fiainana tsy mivavaka izany ? – Hoy aho nampandotso an –dRaivo.
- Ny fanahy fotsiny ry Inona no atao tsara a! Dia mbà hendry !

Nomboka nivatravatra firesaka ity  vavy antitra, ka takonako tsy ho fantatrao ny fiheverany ny hasin’izany fivavahana izany, saigy ny fara –teniny no ilaina tsindriana, mba hanazava zavatra maro.

- « SAMBATRA IANAREO !», hoy izy, - sambatra ianareo ankizy ankehitriny, fa tsy mba be asa ohatra anay taloha. Fa izahay anie taloha ka nijaly e ! Tsisy tany nitombenana mihitsy. Ny anareo ka isaky ny mihetsika dia mivavaka ! Isaky ny mihodina  dia mivavaka.

Dia nihenjana kely ny feon –dRaivo, toa mitory fa tezitra izy, no sady nanezaka hoe :

- Ny fivavahana izany  ho’aho , tsy mahavita n’inona n’inona, tsy mahavelona izany fa ny mankao am –bava no zava –dehibe.

Tsy nisy veloma, tsy nisy  alaharo fa tonga dia nilaozako i Raivo, satria nandrovitra ny ati –fanahiko. Rehefa sendra sakaiza  manody  moa, dia fomba ny miova fitàna, ary tojo ny vatravatran –dRaivo ny tsiro nianohana, ka fandìka ny  lambanana.
SAMBATRA IANAREO, tsy sendra an –dRAIVO KAMBOTY tamin’izay ora izay, SAMBATRA IANAREO, fa izaho saika latsaka tamin’ny fahotana, nankahala azy. Fa nony farany  vao tsapako fa TENA SAMBATRA AHO, satria afaka nandositra , niala ny tsy fahalalàny, ny sain –jambany: fa i RAIVO KAMBOTY, dia teo no niziriziry : teo am –bava tohatra teo.

TAPITRA

Andravoahangy, 1999

Sokajy : Fiaraha-monina

Hevitra mandeha

Laaris (12/07/2012 08:22:04)

tokny notenennao Raivo hoe:raha n razana no mitahy enao kamboty no sambatra indrindra.mba asivo andravoahangy 2012 ndray e!d aza atao RAIVO TSONY.

Hametraka hevitra

Midira aloha